اخلاق

مدتی است این سوال قدیمی و همیشگی ذهنمو مشغول کرده که اخلاق نسبی است یا مطلق؟ وسوسه نوشتن هم مدتی است آزارم می دهد لذا از همین جا شروع می کنم.

من فکر می کنم اصولا طرح بحث به این صورت کلی شاید دارای ایرادی است که منجر به بی نتیجه ماندن بحث می شود. علی ایحال برای روشن شدن بحث باید به سه سوال کلیدی ابتدائا پاسخ داده شود

1- نقطه آغازین بحث کجاست؟(خیر صلاح بشر یا استخراج ارزش از دل واقعیت)

2- اصولا اخلاق چیست و دامنه آن کدام است؟ (بعبارتی چه اقلامی در این سبد اخلاق می گنجد؟)

3- آیا هر قانونی که در مورد یکی از این اقلام صدق کند لزوما در مورد سایر اقلام نیز صدق می کند؟ 

در مورد سوال اول فلاسفه به اندازه کافی بحث کرده اند و این که ما نقطه آغاز را کجا بدانیم ما را به نتایج متفاوتی می رساند اما شاید پرداختن به دو سوال دو و سه کمی عمل گرایانه تر بوده و به ما کمک بیشتری می کند.

این که چه اقلامی در داخل سبد اخلاق می گنجد خود می تواند به اندازه تمام جوامع بشری و تمام افراد آن جواب متفاوت دریافت کند . البته راستگویی ، امانت داری ،‌ نفی قتل، نفی دزدی  و.......  مواردی از این قبیل  را تا حدودی همه توافق دارند و اگر بحث اخلاق مربوط به همین بیست یا نهایتا سی قلم  کالا بود من شخصا نه به اعتبارعقل بلکه به اعتبار دستگاه ارزشی ذهنی خودم و با کمی اغماض می توانستم مطلق بودن اخلاق را بپذیرم.  اما مشکل اینجاست که دامنه اخلاق فراتر از این بحثهاست و گاهی آداب و رسوم جوامع حتی از این مسائل هم اخلاق تر می شود. سوال این است که آیا می توان اقلامی را به این سبد اضافه یا از آن حذف نمود؟ اگر جوابمان مثبت باشد آنگاه مفهوم آن این است که دامنه اخلاق نسبی است و در یک نتیجه گیری کلی می توان اخلاق را نسبی دانست. اما اگر جوابمان منفی باشد آنوقت باید تعیین کنیم که دقیقا چه اقلامی در این سبد می گنجند و بعد برویم سراغ سوال سوم

اگر فرض کنیم در یک نتیجه گیری مستدل و منطقی به این نتیجه برسیم که راستگویی مطلقا خوب است و دروغگویی مطلقا بد آنگاه آیا این مورد را می توانیم به سایر موارد اخلاق نیز تعمیم دهیم. برای روشن تر شدن بحث  مثالی عرض می کنم:

برای مثال در سبد هندسه مسطحه اقلامی وجود دارد مثل مربع ، دایره ، مثلث و .... و روابطی نیز وجود دارد و بر هر کدام از این اشکال قوانینی نیز حاکم است اما آیا ما می توانیم قانونی را که بر مثلث حاکم است به دایره هم تعمیم دهیم به صرف اینکه هردو هندسه هستند؟

لذا اشکالی که من در اول بحث مطرح کردم اینجا بیشتر نمایان می شود و فکر می کنم باید در هر مورد جواب مصداقی داده شود با تعیین دقیق خطوط و مرزها.

/ 1 نظر / 12 بازدید
تبديل وبلاگ به سايت

سلام دوست عزيز ميدوني تا حالا چند بار کل وبلاگهاي سرويس دهندگان وبلاگ رايگان با کل اطلاعاتشون از بين رفته؟! ولي با داشتن وب سايت اختصاصي هيچ وقت خطر از بين رفتن اطلاعات و نوشته ها شما را تهديد نمي کنه. فقط با 48 هزار تومان ميتوني يه وب سايت اختصاصي با آدرس اختصاصي داشته باشي. هم امکاناتش خيلي خيلي بيشتره ، هم ميتوني ايميل اختصاصي داشته باشي و .... توضيحات بيشتر تو اين صفحه هست: www.blog.webgar.com